6 Minuty
W 2026 r. w Polsce nie ma zapowiedzianej rewolucji dotyczącej wymiany praw jazdy — ale uwaga: obowiązek dotyczy tysięcy kierowców. Polska od kilku lat nie wydaje już bezterminowych dokumentów. Maksymalny okres ważności to 15 lat, a przy problemach zdrowotnych lekarz może wydać dokument krótszy (np. 5 lub 10 lat). Dlatego co roku wiele osób musi wymienić dokument — wystarczy zapomnieć o terminie i grozi nam mandat.
Dlaczego warto natychmiast sprawdzić swoje prawo jazdy?
Podstawowa rzecz: sprawdź datę w rubryce 11 na odwrocie dokumentu. Informacja ta jest też dostępna w aplikacji mObywatel. Jeśli termin upłynął, w świetle prawa jedziesz bez ważnego prawa jazdy — to nie tylko mandat, ale i dodatkowe konsekwencje administracyjne i ubezpieczeniowe.
Jaką karę można otrzymać?
Policjant może nałożyć mandat w wysokości 1500 zł za prowadzenie pojazdu z nieważnym prawem jazdy. W skrajnych przypadkach jazda bez uprawnień może być uznana za stwarzanie zagrożenia i spowodować skierowanie sprawy do sądu, gdzie grozi grzywna do 30 000 zł. Zwykle jednak, gdy dokument wygasł kilka dni wcześniej, policjant ograniczy się do mandatu i formalności.
Kiedy trzeba wymienić prawo jazdy — główne powody
Oprócz upływu terminu ważności są jeszcze trzy typowe sytuacje, które wymagają wydania nowego dokumentu:
- uzyskanie nowej kategorii prawa jazdy (np. dodanie kategorii C, D lub uprawnień do holowania przyczepy),
- zgubienie lub trwałe zniszczenie dokumentu,
- zmiana nazwiska (np. po ślubie).
W tych przypadkach wymiana następuje bez względu na datę w rubryce 11.
Co z seniorami — czy stracą prawa jazdy?
Nie ma podstaw do obaw. Ani unijna dyrektywa, ani obecne polskie przepisy nie przewidują automatycznego zabierania praw jazdy seniorom. Zasada pozostaje taka sama: podczas wymiany dokumentu każdy kierowca musi przedstawić orzeczenie lekarskie. Lekarz oceni stan zdrowia i ewentualnie przyzna krótszy termin ważności, zobowiązując do kolejnych badań za rok lub dwa. To rozwiązanie w Polsce działa od lat i będzie wdrażane w innych krajach UE, ale dla nas nie jest nowością.
Jak wymienić prawo jazdy — krok po kroku
Do wymiany przygotuj się formalnie:
- wniosek o wydanie prawa jazdy,
- aktualne zdjęcie,
- potwierdzenie opłaty za wydanie dokumentu,
- dowód osobisty lub paszport (dla cudzoziemców także karta pobytu),
- dotychczasowe prawo jazdy,
- orzeczenie lekarskie potwierdzające brak przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów.
Wnioski składa się w urzędzie miasta, starostwie powiatu lub (w Warszawie) w urzędzie dzielnicy — osobiście lub pocztą. Możesz też wiele formalności sprawdzić uprzednio online.
Ile to kosztuje w 2026 r.?
Na 2026 r. zaplanowano podwyżkę opłaty za wydanie prawa jazdy z 100 zł do 115,50 zł. Do tego dochodzi koszt badania lekarskiego (około 200 zł) oraz zdjęcie — więc łączny koszt wymiany to nieco ponad 300 zł.
Unijne przepisy a polski porządek — co się zmieni?
Przez 2025 r. głośno było o dyrektywie UE dotyczącej formatów i okresów ważności praw jazdy. Dla polskich kierowców wiele kwestii już zostało wdrożonych wcześniej: brak bezterminowych dokumentów to nasza codzienność. „Wielką wymianę” bezterminowych praw jazdy zaplanowano na lata 2028–2033 — do tego czasu zostało jeszcze trochę czasu.
Wpływ na rynek motoryzacyjny — co to oznacza dla kierowców i rynku aut używanych?
Obowiązek wymiany prawa jazdy ma pośrednie konsekwencje dla rynku samochodowego w Polsce i sąsiednich krajach. Przyjrzyjmy się kilku aspektom:
- Transakcje używane: przy sprzedaży samochodu sprzedający i kupujący sprawdzają komplet dokumentów — wygasłe prawo jazdy może utrudnić formalności i przesunąć transakcję.
- Ubezpieczenia: prowadzenie pojazdu bez ważnych uprawnień może skutkować problemami z likwidacją szkody; to ważne przy coraz większej liczbie importów z Lietuva i innych krajów.
- Ruch transgraniczny: kierowcy z Litwy (Lietuva) i państw bałtyckich często prowadzą auta w Polsce — warto, aby vairuotojams Lietuvoje znającym polskie przepisy przypomnieć o terminach ważności dokumentów przy przejazdach do kraju. Dotyczy to także osób dojeżdżających z Vilniuje czy Kaune do pracy w Polsce.
Specyfikacje samochodów, design i preferencje Polaków
Jak wymiana praw jazdy wpływa na wybory samochodowe? Pośrednio: stabilność formalna i pewność uprawnień sprzyjają zakupom bardziej zaawansowanych modeli. W Polsce rośnie popyt na SUV-y i kompaktowe kombi oferujące przestrzeń i stosunkowo niższe koszty eksploatacji. Klienci porównują specyfikacje (silnik, moc, zużycie paliwa, emisje) oraz wyposażenie bezpieczeństwa — systemy ADAS stają się standardem przy wyższej konkurencji cenowej między dealerami a rynkiem używanym. Polska pozycjonuje się też coraz mocniej na tle Europy: ceny nowych aut są u nas konkurencyjne względem części krajów zachodnich, ale import (w tym z Lietuva) wpływa na większą dostępność ofert używanych — kupujący z Warszawy, Krakowa czy miast przygranicznych bacznie śledzą oferty zarówno lokalne, jak i z zagranicy.
Podsumowanie — co powinieneś zrobić dziś
Sprawdź rubrykę 11 na odwrocie prawa jazdy lub w aplikacji mObywatel. Jeśli termin zbliża się lub upłynął — umów się do lekarza i złoż wniosek o nowy dokument. Koszt to około 300 zł (opłata + badanie + zdjęcie). Pamiętaj, że jazda z nieważnym prawem jazdy może skończyć się mandatem 1500 zł, a w skrajnych przypadkach sprawą sądową. Dla kierowców transgranicznych (np. z Lietuva, Vilniuje, Kaune) warto mieć dokumenty w porządku przed przekroczeniem granicy lub dłuższym okresem pracy w Polsce.
Aktualizuj dokumenty zawczasu — to najmniejszy koszt i spokój w codziennym użytkowaniu auta, niezależnie od tego, czy jeździsz miejskim hatchbackiem, SUV-em czy dostawczakiem do pracy.
Źródło: auto-swiat
Zostaw komentarz